Telefon pod lupÄ…

Marta Janus
Analityk zagrożeń, Kaspersky Lab Polska


Każdy przeciÄ™tny użytkownik komputera zdaje sobie sprawÄ™ z zagrożeÅ„, na jakie narażony jest jego pecet podczas codziennej pracy. To, że globalna Sieć z caÅ‚ym dobrodziejstwem, jakie ze sobÄ… niesie, jest również siedliskiem wszelkiej maÅ›ci szkodliwych programów, nie ulega żadnej wÄ…tpliwoÅ›ci. Trojany, robaki, wirusy – to pojÄ™cia znane nawet komputerowym laikom. Aktywna ochrona antywirusowa stanowi dzisiaj podstawÄ™ bezpiecznego korzystania z zasobów Internetu oraz komunikowania siÄ™ za jego poÅ›rednictwem. Zastanówmy siÄ™ jednak czy komputery sÄ… jedynymi urzÄ…dzeniami, jakie dajÄ… nam możliwość komunikacji i dostÄ™p do Internetu? I z drugiej strony – czy istniejÄ… inne urzÄ…dzenia, których zaatakowanie dawaÅ‚oby wymierne korzyÅ›ci atakujÄ…cym?

W dobie intensywnego rozwoju urzÄ…dzeÅ„ mobilnych nie sposób nie zauważyć potencjaÅ‚u, jaki niosÄ… ze sobÄ… nowe technologie. Telefony komórkowe powoli przeksztaÅ‚cajÄ… siÄ™ w  sprzÄ™t zbliżony funkcjonalnoÅ›ciÄ… do netbooków czy komputerów. Wraz ze wzrostem ich możliwoÅ›ci zwiÄ™ksza siÄ™ stopieÅ„ komplikacji takich urzÄ…dzeÅ„, oprogramowanie dla nich staje siÄ™ coraz bardziej zaawansowane, a systemy operacyjne, nadzorujÄ…ce ich pracÄ™ upodabniajÄ… siÄ™ do systemów biurkowych. W takich okolicznoÅ›ciach trudno jest siÄ™ dziwić, że zaczynajÄ… powstawać szkodliwe programy atakujÄ…ce platformy mobilne. OczywiÅ›cie skala rozprzestrzenienia siÄ™ takich programów jest nieporównywalnie mniejsza niż ta, z którÄ… mamy do czynienia przypadku klasycznych szkodników dla pecetów, niemniej jednak ich ilość i różnorodność nieustannie roÅ›nie, co nie pozwala na zupeÅ‚ne zignorowanie problemu.

Jakie niebezpieczeÅ„stwa niosÄ… ze sobÄ… – wydawaÅ‚o by siÄ™, raczkujÄ…ce jeszcze – szkodniki mobilne? Poza umiarkowanie zÅ‚oÅ›liwymi programami, które modyfikujÄ… ustawienia telefonu, wyÅ›wietlajÄ… irytujÄ…ce komunikaty lub restartujÄ… urzÄ…dzenie, możemy siÄ™ spotkać z wirusami, których celem jest wykradniÄ™cie bÄ…dź usuniÄ™cie danych (wiadomoÅ›ci, książek adresowych, zdjęć i innych plików zapisanych w telefonie), czy też uszkodzenie systemu operacyjnego. NajwiÄ™kszÄ… grupÄ™ stanowiÄ… jednak programy wysyÅ‚ajÄ…ce wiadomoÅ›ci SMS na pÅ‚atne numery telefonów oraz wykonujÄ…ce miÄ™dzynarodowe połączenia bez wiedzy i zgody wÅ‚aÅ›ciciela. Nic dziwnego, jeÅ›li weźmiemy pod uwagÄ™ wynikajÄ…ce z tego dla cyberprzestÄ™pców korzyÅ›ci finansowe.

W jaki sposób może dojść do infekcji telefonu? Metody rozprzestrzeniania siÄ™ zagrożeÅ„ mobilnych niewiele różniÄ… siÄ™ od tych stosowanych przez szkodniki w Å›rodowisku PC. Duże zagrożenie stanowiÄ… portale oferujÄ…ce aplikacje, gry czy dzwonki dla smartfonów. Zamieszczane tam oprogramowanie czÄ™sto nie jest należycie weryfikowane, wiÄ™c może sie okazać, że grajÄ…c w nowozainstalowanÄ… grÄ™ bÄ™dziemy systematycznie obciążać swój rachunek o dodatkowe koszta. StarÄ… jak Å›wiat metodÄ… stosowanÄ… przez robaki i wirusy wszelkiego rodzaju jest infekowanie przenoÅ›nych urzÄ…dzeÅ„ – a do takich zaliczamy znajdujÄ…ce siÄ™ w telefonach karty pamiÄ™ci. Infekcja może również nastÄ…pić w momencie podłączenia telefonu do zainfekowanego komputera i choć szkodnik dla peceta nie powinien wyrzÄ…dzić wiÄ™kszych szkód na smartfonie, nasz telefon bÄ™dzie serwowaÅ‚ szkodliwe oprogramowanie dalej, albo co najmniej reinfekowaÅ‚ nasz wÅ‚asny komputer.

Jakie wiÄ™c sÄ… zasady, do których powinniÅ›my siÄ™ stosować, jeÅ›li zależy nam na bezpieczeÅ„stwie naszego smartfonu i znajdujÄ…cych siÄ™ na nim danych? Proste i podobne do tych, znanych nam ze Å›rodowiska pecetów. Po pierwsze: część szkodliwych programów podczas procesu instalacji informuje nas grzecznie o tym, jakie dziaÅ‚ania bÄ™dzie przeprowadzać i ile nas to bÄ™dzie kosztować, tak wiÄ™c zawsze warto jest dokÅ‚adnie zapoznać siÄ™ z umowÄ… licencyjnÄ…. Po drugie: instalacja nieznanej aplikacji zawsze wiąże siÄ™ z podwyższonym ryzykiem, dobrze wiÄ™c jest siÄ™ dwa razy zastanowić, zanim zainstaluje siÄ™ program pochodzÄ…cy z niepewnego źródÅ‚a. Po trzecie: peÅ‚nÄ… ochronÄ™ jest nam w stanie zapewnić oprogramowanie antywirusowe dla urzÄ…dzeÅ„ mobilnych, które – mimo iż wciąż nie jest stosowane na wiÄ™kszÄ… skalÄ™ – zyskuje z roku na rok coraz wiÄ™kszÄ… popularność. Może ilość zagrożeÅ„ mobilnych nie robi jeszcze na nas takiego wrażenia, abyÅ›my decydowali siÄ™ na instalacjÄ™ antywirusa na telefonie. Jednak czasem lepiej dmuchać na zimne, niż obudzić siÄ™ pewnego poranka z koniecznoÅ›ciÄ… zapÅ‚acenia rachunku, który znacznie przewyższa nasze możliwoÅ›ci finansowe...